‘Haar Verhaal. Het verzet van Tilburgse vrouwen in WOII’

75 Jaar na de Tweede Wereldoorlog ontdekken cultuurwetenschapper Liesbeth Hoeven en historica Astrid de Beer maar liefst 57 verhalen van vrouwen die actief zijn geweest in het verzet in Tilburg. Het boek ‘Haar verhaal. Het verzet van Tilburgse vrouwen in de Tweede Wereldoorlog’ doet verslag van hun zoektocht. Archieven, databases, gedenkplaatsen. Alle mogelijke vindplaatsen van geschiedenis worden bezocht en doorzocht. Een werkgroep met vrijwillige onderzoekers van Regionaal Archief Tilburg helpen bij het onderzoek.

In de grote verhalen na de bevrijding heeft het verzetswerk van vrouwen aandacht en waardering gekregen voor zover deze in lijn ligt met het traditionele rolpatroon. Dit boek nuanceert de bestaande beeldvorming en doet recht aan het vrouwenverzet van toen. Inclusief 32 levensbeschrijvingen van Tilburgse verzetsvrouwen, een tijdlijn van gebeurtenissen in oorlogstijd op lokaal, regionaal, nationaal en mondiaal niveau en een serie interviews. Het boek is op 27 november 2019 gepresenteerd tijdens een symposium bij het Regionaal Archief Tilburg.

Ik werd door Liesbeth Hoeven gevraagd om de cover voor dit bijzondere boek te verzorgen, van conceptontwikkeling tot fotografie:

Tijdens het verzetswerk probeerden vrouwen zo onopvallend mogelijk te zijn in kleding en gedrag. Door ze nu een dessin uit die tijd te laten dragen, zijn ze als het ware out and proud en is er natuurlijk ook een mooie link naar Tilburg textielstad. Kostuumontwerpster Ilse Vermeulen heeft over kleding van het model een collage genaaid met een dessin van distributiebonnen. Dit linkt naar het koerierswerk dat veel vrouwen deden en naar de befaamde Tilburgse zegeltjeskraak. Ook geeft het werken met fotografie en collage een gelaagdheid in het beeld. Heden en verleden komen samen.

Uit de vele distributiebonnen die ik in het Regionaal Archief Tilburg fotografeerde, heb ik gekozen voor deze roze bonnen ‘Toeslag voor moeders.’ Hiermee kregen vrouwen extra porties havermout, gort, melk en brood om aan te sterken, of om op kracht te komen na een bevalling. De overgrootmoeder van het covermodel, verzetsvrouw Céline Diepen-van Spaendonck smokkelde zelfs tijdens haar zwangerschap van dochter Marie-Colette, distributiebonnen, door ze op haar buik te binden. Ook ‘zorgen’ kinderen soms voor hun ouders als ze voelen dat deze getroffen zijn door bezorgdheid en verdriet.

Ik heb gekozen voor een contrastrijke belichting. Veel verzetsvrouwen werkten ‘in de schaduw van’ hun mannelijke collega’s en waren nauwelijks zichtbaar. Het licht onthult het gelaat van het model. Ze kijkt ons aan met een indringende blik. Wat zou jij doen?

Het boek is te koop bij boekhandel Gianotten Mutsaers Tilburg.