Foto essay ‘Zul je met mij’ – introductie

Hoe communiceer je als je niet meer kunt praten? In 1995 overleed Pieta Wolthaus-Paauw aan de dodelijke spierziekte ALS. Ze werd 57 jaar. Ze was door de ziekte nauwelijks meer te verstaan en ‘sprak’ via handgeschreven briefjes. Haar echtgenoot Piet Wolthaus verzamelde en bewaarde deze. Twintig jaar later opent dochter en fotograaf Gerdien Wolthaus Paauw de doos met levenstekens. In de zoektocht naar haar moeder spreekt ze uitgebreid met diens familie en vriendinnen. Tot haar verrassing wordt haar moeders’ leven en persoonlijkheid vele aspecten rijker. Het beeld dat ze van haar moeder heeft verandert langzaam weer van patiënt naar mens. Hierdoor geïnspireerd reist Gerdien af naar Portugal en gedurende haar verblijf bij OBRAS Artist in Residence, maakt ze studiofoto’s en associatieve foto’s bij de briefjes en gedeelde herinneringen. Deze zijn gebundeld in ‘Zul je met mij’ – foto-essay over liefdevol rouwen.’   

De titel ‘Zul je met mij’ stond geschreven op één van de briefjes en weerspiegelt het verlangen naar nabijheid en samenzijn.   De geciteerde nabestaanden zijn onder andere Pieta’s echtgenoot, dochter, familie, vriendinnen en buren. De namen van deze personen worden niet vermeld. Als ‘personages’ geven ze steeds vanuit een ander perspectief zicht op het ziekteproces. Dit maakt ook duidelijk hoezeer een levensbedreigende ziekte niet alleen de patiënt treft, maar ook haar directe omgeving. Iedereen leeft, zorgt en lijdt mee. Door de betrokkenheid van deze nabestaanden bij de totstandkoming van het foto-essay wordt deze uitgave een gedeelde en rijkgeschakeerde herinnering. Ook kan een brede groep lezers zich erin herkennen.

Ondanks de gegeven afloop, de aftakeling, onmacht en afhankelijkheid, bruist dit foto essay van leven, liefde, vriendschap en geloof. Een troostrijk boek voor iedereen die te maken heeft met ALS of een andere dodelijke ziekte, afscheid en rouwverwerking, en voor fotografen en liefhebbers van fotografieboeken. Uitgave 2020.

Aanbevelingen                                                                                                                                                                            “Gerdien Wolthaus Paauw raakt met haar foto essay ‘Zul je met mij’, thema’s die je terugziet bij iedereen die weet dat beter worden er niet meer in zit: loslaten, verlaten en achterlaten. De intuïtieve koppeling van tekst en beeld biedt op een poëtische wijze herkenning en troost, zonder het voor de ander in te vullen. Op uitnodigende wijze geeft zij vorm aan het onvermijdelijke loslaten van elkaar en van het leven. “                                                                                                                                           

Peter Heine (1963), studeerde sociale wetenschappen en werkte zo’n 15 jaar als belangenbehartiger voor patiënten. Hij is sinds 2012 als community manager en ontwikkelaar, werkzaam bij het platform kanker.nl.

“Prachtige foto’s, handgeschreven briefjes, summiere tekst over het ziekteproces en de dood die daarop volgt. Foto-essay ‘Zul je met mij’ is een beeldend verslag van een rouwproces. Gerdien laat alle ruimte in beeld en taal om je eigen proces te voelen als je dit leest en de foto’s binnen laat komen. Ik verwacht dat het ook een inspiratie zal zijn voor anderen, om op geheel eigen wijze, hun rouwproces te verbeelden.”

Hellen Tonglet, rouwtherapeut